www.aanbestedingskalender.nl
'Ik denk dat elektronisch aanbesteden binnen twee
of drie jaar mogelijk is en dat we het niet zo lang daarna
ook metterdaad gaan doen', zegt ir. Peter Struik, hoofd
afdeling Markt en Bouwbeleid van Rijkswaterstaat.
'De bouwsector is echter vrij traditioneel en traag -
maar bovendien hebben we daarin te maken met nogal wat
kleinere aannemers van wie je niet mag verwachten dat
ze elke elektronische ontwikkeling op de voet volgen.
Om die reden hebben we een aanpassingsperiode nodig. Ik
verwacht dan ook niet dat we als Rijkswaterstaat binnen
vijf jaar onze opdrachten elektronisch zullen laten uitgaan.
Maar wie weet hoe snel alles uiteindelijk tóch
zal gaan'.
In zijn meer dan 200 jaar oude geschiedenis heeft Rijkswaterstaat
zelf nog nooit iets gebouwd. Ir. Struik: 'Wij hebben altijd
aannemers voor ons aan het werk en jegens hen moeten wij
een deskundige opdrachtgever zijn - we willen dus kunnen
bepalen wat we op de markt bestellen, wat de kwaliteit
is, of de prijs deugt. De vele opdrachten van Rijkswaterstaat
worden decentraal op de markt gebracht maar volgens een
beleid dat op het hoofdkantoor wordt bepaald. Dat laatste
is wat mijn afdeling doet'.
Struik neemt de laatste jaren bij Rijkswaterstaat een
steeds versnellende ontwikkeling waar van ICT-toepassing.
'De versnelling wordt vooral gegenereerd door het groeiende
netwerk van computers dat je hebt. Op ons hoofdkantoor
is iedereen natuurlijk al lang via intranet op elkaar
aangesloten en kunnen de mailtjes door het gebouw en het
hele departement verstuurd worden. Maar daarnaast zie
ik de mogelijkheden groeien om het net voor onze bedrijfsvoering
te gebruiken, in de contracten en de regelgeving. Zo hebben
we onlangs alle regelgeving gebundeld en gesaneerd, die
er van 1949 tot heden bestond voor het opdrachtgeverschap
van Rijkswater-staat, het aanbestedingsbeleid, de gunning,
modelcontracten etcetera. Dat is teruggebracht van een
hele kastplank vol met mappen tot één bundel.
Dat bestand is in april voor iedereen bij Rijkswaterstaat
beschikbaar gekomen op het intranet'.
Maar ook op het openbaar toegankelijke Internet is inmiddels
algemene informatie over Rijkswaterstaat te krijgen. Struik
denkt dat daar over een paar jaar ook de relevante marktinformatie
bij zal horen. 'Tot dusver werken we bij Rijkswaterstaat
naast de gebruikelijke advertenties met een traditionele
- papieren - aanbestedingskalender, die elk kwartaal aangeeft
welke werken van de overheid op de markt komen. Maar met
ingang van april 2000 jaar hebben we een elektronische
aanbestedingskalender op het Internet. Een verbetering
erbij is nog dat de lijst per maand wordt geactualiseerd'.
De aanbestedingskalender (http://www. aanbestedingskalender.nl)
is ontwikkeld in samenwerking met Railinfrabeheer. Rijkswaterstaat
zelf heeft zijn instrumentontwikkeling ondergebracht bij
de Bouwdienst, waar een afdeling is gecreëerd met
de naam Rijkswaterstaat Steunpunt Opdracht-geverschap.
Dat nieuwe RSO heeft een eigen website, die zo dadelijk
de opdrachtgevers van Rijkswaterstaat langs de zaken leidt,
die ze nodig hebben tijdens alle fasen van hun omgang
met de marktpartijen.
Ook is men bij RIB en Rijkswaterstaat bezig met een opdrachtnemersregistratiesysteem.
'Dat is nog in de ontwikkelingsfase', zegt ir. Struik,
momenteel moet iedereen bij inschrijving op een bestek
telkens weer een grote hoeveelheid informatie aanleveren.
Met het nieuwe systeem willen we het mogelijk maken dat
men al die gegevens via Internet maar één
keer verstrekt en ze daarna zelf actueel en betrouwbaar
houdt. Voor intern gebruik - via een intranet dus - hebben
we een systeem, waardoor we voortdurend weten welke contracten
er lopen, wat de aanbestedingsresultaten zijn en welke
bedrijven voor ons werken'.
Sinds jaar en dag kan iedere gegadigde tegen betaling
bestekken en tekeningen verkrijgen van de uit te voeren
werken van Rijkswaterstaat. Het zijn vaak volumineuze
pakken papier die, al naar gelang de kwaliteit en bijzonderheid
van het drukwerk, soms meer dan duizend gulden kosten.
'Er zijn nu wellicht aannemers die zich door die kosten
laten afschrikken en geen kennis nemen van de aangeboden
werken', zegt Struik. "Maar via de advertenties en
de aanbestedingskalender op het Internet kunnen ze eerst
bekijken of het werk misschien interessant genoeg voor
ze is om vervolgens toch maar het bestek te bestellen.
Op termijn zullen ook de tekeningen en de bestektekst
wel via het Internet verspreid worden. Maar dan moeten
we zeker zijn dat alles foolproof is - er mogen door die
elektronische overdracht nergens fouten in komen'.
Van alle ontwikkelingen draagt ir. Struik vooral het thans
lopende project VISI een warm hart toe. VISI heeft tot
doel afspraken te maken voor digitale communicatie tussen
partners in grote infrastructuurprojecten. 'Als we het
voor elkaar krijgen dat informatie en documentatie over
de bouwfasen heen eenduidig en toegankelijk worden, kun
je ook gaan denken aan het echte elektronische aanbesteden.
Maar vóór je biedingen op een contract elektronisch
verwerken kunt, moeten de problemen zijn opgelost met
de rechtsgeldigheid, de betrouwbaarheid van de handtekeningen
en de bescherming van de documenten. We wachten de ontwikkeling
in andere sectoren af, bijvoorbeeld bij de banken waar
de betrouwbaarheid van een elektronische handtekening
van een veel urgentere actualiteit is dan bij ons'.
Ir. Struik denkt overigens dat bij het elektronisch aanbesteden
de meerwaarde niet eens zo groot zal zijn. 'Het is meer
het gemak dat telt' zegt hij. 'Ik verwacht wél
meerwaarde van een opdrachtgeverregistratiesysteem waarmee
je bij aanbestedingen die bergen papier voorkomt, die
nu nog geproduceerd en verzonden worden. Ik zag er laatst
een grafiekje van; het bleek dat we tien tot twintig keer
informatie extra verzamelen, op papier zetten of omwerken
voor we het bouwwerk af hebben. Daar kun je dus behoorlijk
in snoeien'. Peter Struik volgt de ICT-ontwikkeling met
fascinatie, maar behoudt een heilig geloof in de factor
mens. 'Ook als de elektronische machine haar driedimensionale
prenten maakt, heb je toch het voorstellingsvermogen van
de ontwerper nodig', zegt hij. 'De menselijke verbeeldingskracht
onderscheidt nog steeds het goede ontwerp. Tijd en processen
blijven nu onderschei-dend voor de goede ontwerper - het
fysieke proces van welke functies te combineren en optimaal
in een gebied samen te brengen. En als tweede proces dat
van de besluitvorming met alle belangengroepen en de politiek.
Vroeger kon een goed technisch ontwerp tweedimensionaal
zijn. Als je het moest inpassen, dan was de derde dimensie
van groot belang. Maar nu merk je steeds meer dat het
proces van tot stand brengen, het houden van draagvlak
en het besef van duurzaamheid, dé belangrijke elementen
van deze tijd zijn geworden. Bij het managen van die elementen
is de mens cruciaal. Kortom, er is nog volop ruimte voor
ons, mensen - maar had u daar ooit aan getwijfeld?'
Ir. Peter Struik
Ir. Peter Struik (1958)
is hoofd van de afdeling Markt en Bouwbeleid (UM)
en plaatsvervangend directeur Uitvoering van Rijkswaterstaat.
Na zijn studie aan de TUD kwam Struik als 24-jarige
bij de Deltadienst waar hij meebouwde aan de compartimenteringwerken
achter de stormvloedkering in de Oosterschelde.
In 1987 verhuisde hij naar de dienst Sluizen en
Stuwen en in 1992 kwam hij op het hoofdkantoor van
de Waterstaat te werken.
'Ik heb in 1983 bij een winkeltje in Delft een
van de eerste computers opgehaald om er in Zeeland
steensluitingssommen mee te gaan maken. We lieten
dat ding een hele nacht aanstaan om de gewenste
berekening voor elkaar te krijgen. Nu heb je diezelfde
som in hooguit een minuut gemaakt'.
|
|
