Een nieuw huis online ontworpen

Kas Oosterhuis heeft onlangs de naam van zijn in Rotterdam gevestigde architectenbureau Oosterhuisassociates gewijzigd in Oosterhuis.nl. Website en firmanaam in één dus. 'Het wemelt tegenwoordig van de mensen, dingen en activiteiten die je via een internet-portaaltje benaderen moet', zegt de architect. 'De ontwikkeling is dat steeds meer mensen en instellingen met hun internet-adres worden aangeduid. Vandaar die naam van mijn bureau: Oosterhuis.nl - beschouw het maar als mijn nieuwe voordeur'.

Architect Oosterhuis is winnaar van een reeks prijzen en buitenlandse awards. Hij kreeg ze onder meer voor zijn paviljoen op het eiland Neeltje Jans en het vuilstortstation Elhorst/ Vloedbelt in Zenderen. Zijn eerste grote succes boekte hij met het in 1987 geopende kantoor van BRN Catering in Capelle aan den IJssel. In de woorden van de architect zelf is dat gebouw langs de autoweg een minimalistische doos met een zelfdragende carrosserie en met geïntegreerde installatie- en constructietechniek. 'Men noemde het destijds een integrale benadering van architectuur', zegt hij. 'Bij het ontwerpen ervan heeft de computer nog niet meegedaan. Maar ik heb wel alle tekeningen met Arkey gemaakt. Kort erna, begin jaren negentig, ben ik begonnen met het 3D-modelleren en zelf intuïtieve schetsen te maken'. Sindsdien heeft bij Oosterhuis de toepassing van ICT een geweldige vlucht genomen

Kas Oosterhuis beoefent de architectuur al ruim twintig jaar. 'Ik herinner me dat begin jaren tachtig het Atari-computertje werd geïn-troduceerd, waarop je met Arkey-programma's werken kon. Toen al was mijn interesse erop gericht om die informaticatechnologie toe te passen in het ontwerpproces en begon ik te zoeken hoe je de computer kon inzetten in het creatief proces van de architectuur'.

Op de vraag of ruim anderhalf decennium later de technologie wel toereikend is voor een zo door ICT bevlogen bouwmeester als Oosterhuis, antwoordt hij: 'De limiet zit altijd in je eigen hoofd. Met de gigantische rekensnelheid van de eenvoudige Pentium 500 en 600 PC's die we op mijn kantoor hebben is alles te maken en geometrisch te beheersen. Vervolgens kun je er alles mee doorsturen naar de industrie'.

Oosterhuis gebruikt de computer reeds in het ontwerptraject. 'Dat doen andere architecten nauwelijks', zegt hij. 'Bij mij is het hele lineaire proces eruit. Op mijn bureau denken we veel driedimensionaler. Dat is wat me onderscheidt van anderen. Een gebouw is bij ons ook een intelligenter lichaam, niet zomaar een dode stapeling materie, maar iets dat ge-programmeerd kan worden en geactiveerd. Begin jaren negentig waren we toe aan de 3D-modellen. Maar sinds een jaar of vijf zijn we het gebouw veel meer als een aantal levende actieve systemen gaan zien'.

'Omdat we een beetje in de voorhoede werken heb je natuurlijk een beperkt aantal opdrachtgevers', zegt Oosterhuis. Op zijn bureau wordt momenteel veel tijd besteed aan het tijdig gereed hebben van de inzending voor de Biënnale van Venetië', maar ondertussen wordt ook doorgewerkt aan een sporthal en enkele woningbouwprojecten. Bij de laatste hoort het Variomatic-project - de ontwikkeling van een acht woningen in Zoetermeer en tien in Deventer. In dit project is het gebruik van Internet wel heel dominant.

Oosterhuis kreeg dankzij subsidie van de Stichting Experimentele Volkswoningenbouw de kans om met een projectontwikkelaar een reeks cataloguswoningen te ontwikkelen. Van elk van die woningen stelt de toekomstige bewoner de definitieve vorm vast. Het ontwikkelingsteam Oosterhuis, de ontwikkelaar en de aannemer, stelt de spelregels op en de bewoner produceert de parameters van de formule die de geometrie van de woning beschrijft.

Oosterhuis bedacht er de naam Variomatic voor en vergewiste zich ervan dat die oude merknaam van DAF ('het pientere pookje') vrij voor gebruik was. In de beschrijving van het Variomatic-project is te lezen dat het hoofddoel ervan is 'het ontwikkelen van een directe lijn van de woonconsument via het parametrisch ontwerp naar de droge montage. Subroutines die ontwikkeld moeten worden om de hoofddoelstelling te bereiken zijn het ontwikkelen van de interactie met de toekomstige bewoners, het koppelen van een database aan het driedimensionaal model en programma's om dit te kunnen vertalen naar uitvoeringstekeningen'.

'Het is de bedoeling dat het een cataloguswoning wordt, die je gewoon via de site kunt kopen', zegt Oosterhuis, 'precies zoals je nu ook op Internet al auto's kunt uitkiezen. In de Verenigde Staten is de cataloguswoning on-line trouwens al heel gewoon. Daar kun je voor je nieuwe huis de stijlen colonial kiezen, Spanish, modern, wat je maar wilt, en in elke kleur of materiaalsoort. Je hebt honderden variaties. Maar wat nog nergens ter wereld kan en met Variomatic wél is dat je de architectuur helemaal zelf bepaalt. De toekomstige bewoner kan vormgeven wat hij wil: het dak omhoog trekken, breder maken, dieper maken enzovoorts tot in alle hoeken van het huis. Op je scherm loopt gelijk een balkje mee met getallen: je hebt nu zoveel vierkante meter, je huis kost nu zoveel. Het is zo simpel als wat. Iedereen die het pim-pam-petten beheerst kan ook de gegevens van dit huis naar eigen wens veranderen, de materiaal, de kleuren etc. Vervolgens kan men de complete set bouwtekeningen aanvragen en uiteindelijk de bouwaanvraag doen'.

Volgens Oosterhuis komt de architect die geen gebruik maakt van ICT in een stilstaand water terecht. 'Verderop in het landschap met zijn stromende rivieren bruist dan de hele ontwikkeling aan je voorbij. Wil je dat de dingen die jij doet maatschappelijke betekenis hebben, dan moet je wel meegaan. Je neemt de computer als voertuig om in gebieden te komen, die anders onbereikbaar zijn. Ik had in mijn bouw nooit zulke complexe curven kunnen maken als ik de computer niet had gehad. Dan was ik gek geworden van al het werk dat eraan te pas komt. Dan had ik het dus niet gedaan. Maar nu gaat het me helemaal niet te ver - sterker: ik kan nog veel meer'.

Kas Oosterhuis

Kas Oosterhuis (1951) hoort al zo'n twintig jaar bij de avantgarde van de Nederlandse architectuur en wordt ook mondiaal overal herkend. Zijn website (www.oosterhuis.nl) is een interactief uithangbord van de multidisciplinaire praktijk van Oosterhuis en zijn levensgezellin Ilona Lenard. De Rotterdamse architect heeft onlangs een aanstelling gekregen om gedurende drie jaar als deeltijdhoogleraar aan de TUD te doceren over de toepassing van ICT in de architectuur.

 

Terug naar inhoudsopgave.

Heeft u commentaar of suggesties ?

Mailt u het dan aan: cur@cur.nl