Het stiefkind 'implementatie'

'We zagen het Internet indertijd wel aankomen, maar hebben ons er eigenlijk niet de impact van kunnen voorstellen. Ik vraag me trouwens af wie dat wél heeft gekund. En nog steeds ervaar ik het bij alle ontwikkelingen als een onzekerheid dat het steeds moeilijker wordt om de toekomst te voorspellen. De innovatie op het gebied van ICT gaat razendsnel, maar het blijkt dat je toch maar nauwelijks benul hebt hoe het menselijk handelen er op gaat reageren. Neem de chipknip, je moet vaststellen dat dat ding ge-woon geflopt is. Terwijl er toch enorm in het nieuwe betaalmiddel is geïnvesteerd door de PTT en de banken. Daar moeten ze het destijds onvoorstelbaar hebben gevonden dat zoiets handigs en, meenden zij, ook heel erg gebruikersvriendelijks niet van de grond kwam'.

'En zo', zegt ing. L.R. Nieuwenhuizen van de dienst Gemeentewerken Rotterdam, 'is er heel veel onvoorspelbaar. Maar ondertussen moet je als organisatie wél zorgen dat je maximaal bent voorbereid op de dingen die er aan zouden kúnnen komen. Dus moeten we ook bij Gemeentewerken voortdurend nadenken wat ICT betekent voor met name ons grote Ingenieursbureau. We hebben onszelf daarbij ook allerlei vragen te stellen. Bij voorbeeld: moeten wij over vijf jaar eigenlijk nog wel kademuren ontwerpen? Mis-schien is er dan in de Rotterdamse haven een heel ander logistiek concept bedacht onder invloed van de ICT, zoals een eiland in zee met nieuwe, door ICT gestuurde, logistieke processen om goederen over te slaan. Die toekomstvragen zijn er ook wat de stedelijke inrichting betreft: in hoeverre zijn er straks door het toenemend shoppen op het Internet of anderszins, nog grote winkelcentra nodig? Misschien helemaal niet meer. Dat kan betekenen dat je over een hele andere inrichting van je nieuwe stadswijken moet gaan nadenken. Maar dat is allemaal voor straks - wat voor het heden geldt, is dat je als Gemeentewerken met die ICT-ontwikkelingen voortdurend alert blijft. En tegelijkertijd gaat de huidige maatschappij gewoon door met zijn eigentijdse vragen en behoeften. Dus moet je blijven zorgen dat je voldoende haventerreinen voor vandaag hebt én voorbereid bent op die misschien heel andere vraag van morgen'.

Bij Gemeentewerken Rotterdam zijn circa 2.500 personen werkzaam, waarvan er 900 op het Ingenieursbureau met het ontwerpen en realiseren van gebouwen en infrastructuur bezig zijn. Nieuwenhuizen zegt in zijn adviseursfunctie op ICT-gebied niet zozeer na te denken over wat er door de computerwereld allemaal voor nieuws voor Gemeen-tewerken wordt bedacht, maar wat de impact ervan is. 'Dat vind ik de interessantste vraag: wat al dat nieuws uithaalt in de samenleving. Want we moeten opletten dat we als overheid niet achterop raken. Daar besteedt het management van het Ingenieursbureau dan ook veel denkwerk aan. Jongstleden maart hebben we op een conferentie vastgesteld dat er op drie niveaus naar ICT moet worden gekeken. Ten eerste op dat van de bedrijfsvoering, waar ICT kansen voor meer efficiency biedt. Het tweede niveau is waar ICT kan helpen onze producten en diensten te vernieuwen en verbeteren. Daar kun je denken aan 3D-tekeningen, allerlei visualisaties om de besluitvormingsprocessen te ondersteunen en het gebruik van geografische informatie. Het derde niveau is wat ICT betekent voor onze toekomstige producten. Daarom gaan we proberen een doorkijkje naar de toekomst te maken'.

De Nederlandse GWW-sector loopt nog tamelijk achter in het gebruik van ICT, meent Nieuwenhuizen. 'Bij grote infrastructurele werken zou de samenwerking een stuk verbeterd kunnen worden als je de communicatie anders aanpakt. Bij de grote werken is nu een palet van consortia en tal van bestuurlijke organisaties betrokken met haperende onderlinge verbindingen. De sector zélf moet echter in het nut van verbetering gaan geloven, anders schiet het niet op. Ik geloof dat we juist nu het momentum hebben om die communicatie te verbeteren. De grote spelers in de GWW-sector in Nederland zijn, denk ik, best bereid om er wat geld voor op tafel te leggen. Want we hebben heel veel grote infrastructurele projecten in Nederland onder handen en de engineerscapaciteit is beperkt. Voorts heb je ook nog met de globalisering van de bouwnijverheid te maken; je moet tegenwoordig ook tegen de buitenlandse concurrentie zijn opgewassen. Dus moet je in Nederland je krachten bundelen'.

Als Nieuwenhuizen kijkt wat de bottle neck is bij de ICT, dan komt hij bij de menselijke maat uit. 'De mens blijkt de vooruitgang te bepalen', zegt hij. 'We hebben vijf jaar geleden een nieuw projectbeheersingssysteem ingevoerd bij Gemeentewerken, zodat men via budgetten en kostentoerekening bepaalde projecten financieel beter kan beheersen. Dat systeem is goed en gebruiksvriendelijk, maar het was toch afwachten of de mensen wel de discipline opbrachten om het in te voeren. Als de cultuur in een organisatie niet zodanig is dat er wordt bevolen of afgedwongen, dan kan iets simpelweg floppen. Het maken van systemen gaat allemaal prima, maar het implementeren kost veel moeite en soms net zoveel geld als de ontwikkeling ervan'.

'Implementatie is vaak het stiefkind bij ICT, terwijl het daar pas begint. Daarom moet je allereerst zorgen voor een draagvlak, vooral in de GWW-sector. Daar zou iedereen de nieuwe technologie moeten gaan gebruiken. Wat we nu onder meer met het project VISI voor elkaar proberen te brengen, is voorkomen dat ICT zo maar in de sector wordt geplempt en te zorgen voor een zodanige organisatie in de sector, dat iedereen de digitale communicatiemogelijkheden van harte omarmt'.


Ing. Leo Nieuwenhuizen

Ing. L.R. - Leo - Nieuwenhuizen (1944) is 35 jaar geleden bij de dienst Gemeentewerken Rotterdam begonnen als constructeur bij de afdeling Havenwerken. Al in de jaren zeventig bekeerde hij zich tot de automatisering: 'Ik moest ontzettend veel damwanden uitrekenen voor kademuren, allemaal met de hand; dat duurde weken. Ik ben toen eens naar een automatiseringscursus gestuurd en daar leerde ik hoe je zo'n berekening ook in een kwartier kon doen'. Later werd Nieuwenhuizen hoofd van de afdeling informatievoorziening en automatisering van Gemeentewerken. Hij legde die functie medio 1999 neer en is nu directieadviseur, met name op het gebied van ICT.

Terug naar inhoudsopgave.

Heeft u commentaar of suggesties ?

Mailt u het dan aan: cur@cur.nl