27 december 2004

Zeebeving Zuid-Azië eist tienduizenden levens

De zwaarste aardbeving in veertig jaar en daaropvolgende vloedgolven hebben zondag in zuidelijk Azië zeker 25.000 levens geëist.

In kustgebieden in Sri Lanka, Indonesië, India, Thailand en Maleisië is de schade het grootst. Zes meter hoge muren van water verwoestten alles wat ze op hun pad vonden, waaronder huizen en hotels.

Een vrouw treurt nadat haar huis in de Indiase stad Madras is weggevaagd door een golf die werd veroorzaakt door de aardbeving.

Aan de zuidkust van India is de schade enorm. In drie kustprovincies kwamen bijna 7000 mensen om het leven. Ook hier worden tal van mensen, vooral vissers, vermist. Ongeveer de helft van alle slachtoffers viel in de Andamanen en Nicobaren, een groep van bijna zeshonderd afgelegen, voor het merendeel onbewoonde eilanden in de Baai van Bengalen. Er wonen ruim 350.000 mensen. Het dodental zal daar waarschijnlijk enorm oplopen. Volgens een lokale overheidsfunctionaris zijn er zeker 30.000 vermisten. Zeker vijf dorpen zijn door vloedgolven volledig van de kaart geveegd.

Op de stranden van de deelstaat Tamil Nadu, met zeker 1.705 doden het zwaarst getroffen gebied in India, spoelden honderden lichamen aan, aldus de autoriteiten. Geschokte Indiërs die de vloedgolven hadden zien komen, vertelden hoe zij de vissersboten als waren het papieren scheepjes op de kust gegooid hadden zien worden. Een reactor van de kerncentrale in Madras werd gesloten, omdat er water was binnengelopen. Er zou geen radioactiviteit zijn vrijgekomen.

De politie in Sri Lanka heeft maandag met behulp van een bulldozer 250 slachtoffers van de vloedgolven begraven in een massagraf. De lichamen waren te erg verminkt om te kunnen worden geïdentificeerd. De politie nam foto's en vingerafdrukken van de slachtoffers. De massabegrafenis werd voorafgegaan door godsdienstige rituelen. Snelle begrafenissen zijn nodig om de verspreiding van ziektes voor te zijn.

Alleen al in Sri Lanka vielen volgens de jongste schattingen 11.000 doden en moesten meer dan een miljoen mensen hun huis uit. Een weeshuis in het district Mullaithivu werd door de vloedgolf overspoeld. Honderdzeventig wezen zijn daarbij vrijwel zeker om het leven gekomen, meldde een Tamil-website. De haven van Colombo moest worden gesloten vanwege de overstromingen. De regering in Colombo heeft de noodtoestand uitgroepen.

Zo'n 20.000 soldaten zijn ingezet om hulp te bieden aan de getroffen bevolking en om de orde te handhaven. In twee steden is een uitgaansverbod ingesteld omdat er werd geplunderd. De eerste meldingen van plunderingen kwamen binnen uit de plaatsen Galle en Matara. Ze zouden zich inmiddels hebben uitgebreid naar andere regio's. Plunderaars zouden volgens de politie mensen bang maken met geruchten dat er nieuwe vloedgolven onderweg zijn zodat bewoners hun huizen verlaten.

De reddingswerkzaamheden in het oosten van Sri Lanka worden extra bemoeilijkt door ronddrijvende en weggespoelde landmijnen. De Tamil-rebellen, die een deel van het getroffen gebied in handen hebben, vroegen de internationale gemeenschap om hulp.

In Indonesië, dat het dichtst bij het epicentrum van de aardbeving ligt, kwamen volgens de autoriteiten bijna 5.000 mensen om het leven, vrijwel allemaal in de overspoelde provincie Atjeh. Alleen al in de hoofdstad Banda Atjeh kwamen drieduizend mensen om. Honderden mensen worden vermist. Op sommige plekken waren de levenloze lichamen van mensen door de watermassa's in de bomen geslingerd.

Hele dorpen zijn weggevaagd. Volgens de nationale luchtvaartmaatschappij Garuda is het vliegveld van Banda Atjeh geheel onder water gelopen. Zeker 50.000 mensen hebben huis woning moeten verlaten. Met sommige gebieden in Atjeh was vele uren na de vloedgolven nog altijd geen communicatie mogelijk.

Op het eiland Nias, dat het dichtst bij het epicentrum ligt, en elders op Sumatra, vielen bij elkaar zeker 83 doden. President Susilo Bambang Yudhoyono riep op heel Sumatra, waartoe ook Atjeh behoort, de noodtoestand uit.

In Birma (Myanmar) hebben zeker 56 mensen het leven verloren. Dat valt op te maken uit de woorden van hulporganisaties en lokale functionarissen. In de regio Ayeyarwaddy ten westen van de hoofdstad Rangoon kwamen 36 mensen om terwijl er in de regio Tanintharyi twintig mensen de kolkende watermassa's niet overleefden. Eerdere schattingen gingen uit van dertig doden door tsunami's.

De Thaise premier Thaksin Shinawatra zei maandag dat in zijn land mogelijk 2000 mensen zijn omgekomen. Hij liet weten dat in Thailand negenhonderd doden zijn geteld en dat meer dan duizend mensen worden vermist.
De vloedgolf heeft een kleinzoon van koning Bhumibol Adulyadej het leven gekost. De autoriteiten vonden het lichaam van de 21-jarige Bhumi Jensen in het vakantieoord Khao Lak in de provincie Phang Nga. Koningin Beatrix heeft koning Bhumibol maandag een condoleancetelegram gestuurd.

Vooral de bij toeristen populaire zuidelijke kustplaatsen van Thailand werden getroffen. Op de eilanden Phang-Nga, Krabi en Phuket waren mensen vanwege overstromingen gedwongen de daken op de vluchten. Vooral de provincie Phang Nga is getroffen met 528 doden. Meer dan 29.000 mensen zijn geëvacueerd. De autoriteiten vrezen dat het dodental nog veel verder zal oplopen.

De Zweedse skilegende Ingemar Stenmark ontliep ternauwernood de vloedgolven. Hij zat aan het strand toen de eerste tsunami aan kwam rollen. Hij moest rennen voor zijn leven.

De 29-jarige Canadees Sean Lewis werd op het eiland Phuket door een metershoge golf werd verrast en meegesleurd. In zee heeft hij zich tien uur lang vast kunnen houden aan een dode visser in een zwemvest. Hij werd uiteindelijk door een helikopter gered. In Maleisië sloot de politie een aantal stranden af op Penang en andere noordelijke eilanden nadat zeker 42 mensen in de vloedgolven waren verdronken. Onder de slachtoffers waren ook hier veel toeristen. In Bangladesh verdronken twee kinderen nadat hun boot door een vloedgolf was omgeslagen.

Grote delen van de Malediven kwamen door de vloedgolven onder water te staan. Het aantal doden loopt verder op. Volgens de autoriteiten zijn er zeker 43 doden, maar de verwachting is dat het aantal tot boven de honderd zal stijgen. Meer dan zestig mensen worden nog vermist. In de kleine eilandenstaat is de noodtoestand afgekondigd. Met verschillende eilanden is nog geen communicatie mogelijk. Honderden toeristen zitten nog vast op eilanden, onder wie veel Chinezen. Een van hen is de Chinese filmster Jet Li (41), die korte tijd vermist was. Li geldt naast Jackie Chan als de belangrijkste actieheld uit het Verre Oosten.

Het dodental in het Afrikaanse Somalië is maandag verder opgelopen. Volgens de autoriteiten zijn zeker honderd Somalische vissers omgekomen. Veertig lichamen zijn intussen geborgen. De resterende ruim zestig andere vissers gelden formeel nog als vermist, maar het is wel zeker dat ze op zee zijn gestorven. Het officiële dodental in Somalië stond tot dusver op ongeveer veertien, allen inwoners van kleine dorpen aan de kust.

Op Madagaskar zijn als gevolg van het natuurgeweld zeker 1200 mensen dakloos geraakt doordat hun woningen door vloedgolven werden weggespoeld. Voor zover bekend vielen er op dit eiland voor de Afrikaanse zuidoostelijke kust geen doden.

bron: de Volkskrant