20 maart 2005

Voorstel: levering energie en netbeheer splitsen

Energiebedrijven moeten de productie en verkoop van elektriciteit en gas afsplitsen van het beheer van de energienetten. Het beheer van de belangrijkste hoogspanningsnetten gaat over naar netbeheerder TenneT.

Dat blijkt uit het wetsvoorstel splitsing energiebedrijven, waarmee de ministerraad heeft ingestemd. 

Op grond van het wetsvoorstel wordt het netbeheer gescheiden van commerciële activiteiten als de productie, levering en handel van energie. Nu is het netwerkbeheer nog in handen van regionale energiebedrijven die ook verantwoordelijk zijn voor de productie en levering aan consumenten en bedrijven.

Het wetsvoorstel regelt dat TenneT, de beheerder van het landelijke hoogspanningsnet, alle (regionale) elektriciteitsnetten met een spanningsniveau van 110 en 150 kilovolt in beheer krijgt. Deze netten vormen de ruggengraat van de Nederlandse elektriciteitsvoorziening. Hierdoor is TenneT beter in staat in te grijpen als dat nodig is in het belang van de leveringszekerheid.

Redenen voor splitsing
Het kabinet geeft in een toelichting bij het wetsvoorstel aan te streven naar een efficiënte, betrouwbare en duurzame energievoorziening tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten.

De splitsing van de energiebedrijven leidt tot een onafhankelijk beheer van de distributienetten voor elektriciteit en gas. Hierdoor ontstaat een eerlijkere concurrentie tussen partijen die elektriciteit en gas leveren. Ook kan toezichthouder DTe eenvoudiger toezicht houden op de kwaliteit van het netbeheer.

Volgens minister Brinkhorst (EZ) kan aanvullende regelgeving ook leiden tot beter toezicht, maar dat zal nooit helemaal tot de gewenste situatie leiden. Ook zouden de nalevings- en handhavingslasten hierdoor verder stijgen. De consument is op termijn het meeste gebaat bij splitsing, aldus de minister.

Internationale ontwikkelingen
Het kabinet wijst ook op de trend van fusies en concentraties in de Europese energiesector. Nederlandse energiebedrijven zullen deel gaan uitmaken van internationale ondernemingen die met elkaar concurreren op de verschillende markten binnen Europa. Nederlandse bedrijven zijn in die context met of zonder het beheer over de distributienetten kleine spelers.

In dit proces van internationalisering is volgens het kabinet onafhankelijk netbeheer noodzakelijk, gezien het publieke belang van de energievoorziening in Nederland. Via de onafhankelijke netten kunnen (internationale) energiebedrijven concurreren om marktaandeel op de Nederlandse markt.
Als gevolg van de splitsing kunnen provincies en gemeenten bovendien volledig afstand doen van hun aandelen in de commerciële delen van het energiebedrijf.

Alternatieven onderzocht
Vooral de vier grootste energiebedrijven hebben zich vanaf het begin verzet tegen de splitsing, vanwege de gevolgen voor de financiële slagkracht van de bedrijven. Gemeenten en provincies die aandeelhouder van de energiebedrijven zijn, blijken verdeeld in hun opvattingen over splitsing.

Het verzet van de bedrijven en de verdeeldheid van de aandeelhouders zijn voor het kabinet aanleiding geweest om - mede op aandrang van de Tweede Kamer - naar alternatieven voor splitsing te zoeken. Dit heeft echter geen goed alternatief opgeleverd waarvoor draagvlak is bij zowel bedrijven, aandeelhouders als politiek.

Advies Raad van State
Het wetsvoorstel wordt voor advies aan de Raad van State gestuurd en wordt pas openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer.

Bron: Persbericht ministerraad