17 mei 2005

Stiller verkeer:maatregelen om de hinder van wegverkeerslawaai weg te nemen

Maatregelen

Maatregelen om de hinder van wegverkeerslawaai weg te nemen zijn op verschillende niveaus te nemen. Aan de ontvangerkant is het lawaai is buiten te houden door de woningen te isoleren. In het overdrachtsgebied tussen de ontvanger en de bron is het geluid door schermen en wallen tegen te houden en te absorberen. Daarnaast kan door bronmaatregelen voorkomen worden dat het geluid geproduceerd wordt, of gezorgd worden dat het geluidvermogen van het geproduceerde geluid significant lager is.

suskast

Hieronder worden de verschillende varianten kort besproken. De maatregelen aan de bron hebben een duidelijke voorkeur aangezien daarmee rechtstreeks de oorzaak wordt aangepakt, in tegenstelling tot de andere maatregelen die zich richten op de inperking van de gevolgen.

Isolatie van huizen

Gevelmaatregelen als isolatie, dubbel glas en suskasten zijn slechts effectief voor één woning en alleen dan wanneer ramen en deuren gesloten blijven. Deze maatregelen kunnen het binnenniveau acceptabel maken. De overlast is hiermee voor de bewoners te beperken, maar een oplossing voor de bron van de hinder is het duidelijk niet.

Schermen

Schermen zijn effectief waar een hoge geluidreductie gehaald moet worden. De hoogte, de plaats en de vorm van het scherm zijn daarbij bepalend voor de geluidniveaus achter het scherm. Esthetisch wordt plaatsing van schermen echter vaak niet als positief ervaren. Binnenstedelijk is tevens vaak geen ruimte om een scherm te plaatsen.

Weerkaatsing kan het effect van een standaard scherm teniet doen, evenals wind uit een ongunstige richting. De gemiddelde werking van een scherm is echter voldoende bekend en kan op basis van de huidige Reken- en Meetvoorschriften goed bepaald worden.

Het zoeken van de schermwerking in de bebouwing zelf door bijvoorbeeld woningen vast aan een wal of scherm te construeren, of kantoren tussen weg en woonbebouwing te plaatsen, wordt steeds vaker toegepast. De resultaten tonen aan dat de planning van nieuwbouw een effectieve maatregel kan zijn voor een geluidarme leefomgeving.

Onderzoek wordt internationaal verricht naar de effecten van absorberende toppen op de schermen en de toepassing van anti-geluid in de toppen van de schermen.

Stillere voertuigen

Het stiller maken van de voertuigen zelf is effectief voor de reductie van de geluidbelasting in gebieden waar lagere snelheden voorkomen. Hier vormt het aandrijfgeluid van de voertuigen immers de belangrijkste geluidbron.

Voor de toelaatbare geluidemissie van voertuigen bestaan Europese richtlijnen in de vorm van typekeuringen en limieten. Sinds 1971 zijn de limietwaarden telkens verlaagd. Het reducerend effect op de geluidhinder ten gevolge van wegverkeer is echter tot dusver zeer gering gebleken. Bredere banden en een toename van het aantal voertuigen op de weg zijn hier onder andere debet aan. Maar ook de enkele malen gewijzigde meetmethode voor de bepaling van de geluidemissie in combinatie met de toe te passen criteria hebben deels het effect van limietverlagingen teniet gedaan.

Deze inzichten hebben ertoe geleid dat Nederland zich in Europees verband sterk maakt voor een effectieve meetmethode voor typekeuring die de geluidemissie bepaalt daar waar in de praktijk de voertuigen de meeste hinder veroorzaken.

Stillere banden

Materiaal, breedte en profilering van banden zijn van invloed op de geluidproductie van voertuigen. Deze eigenschappen kunnen zo worden aangepast dat het rolgeluid verminderd wordt. Uit metingen blijkt dat voor elk wegdek een qua geluidreductie optimale band gevonden kan worden. Banden dienen echter, net als wegdekken, aan vele eisen, zoals veiligheid, te voldoen. Daarnaast is de trend bredere 'sportievere' banden te kiezen bij nieuwe wagens. Geluidreductie wordt echter een steeds belangrijkere eis aan banden.

In dat kader maakt Nederland zich er binnen Europa sterk voor dat de normering voor de Europese bandenrichtlijn effectief op de langere termijn zal zijn.

Stillere wegdekken

Op stille wegdekken produceert het verkeer minder lawaai omdat er minder trillingen worden opgewekt en/of omdat het geluid door het wegdek deels wordt opgevangen ("absorptie").

Van de mogelijke bronmaatregelen hebben stille wegdekken de grootste potentie. De nieuwste technologie laat zien dat een reductie van 10 dB(A) van de geluidemissie op een stil wegdek ten opzichte van de geluidemissie op een standaard DAB mogelijk is. Dit betekent dat de geproduceerde geluidenergie op zo'n weg met 90% af zal nemen!

De geluidreducerende effecten zijn per wegdektype verschillend. Daarnaast hebben ook externe factoren als de verkeerssamenstelling en de gereden snelheden op een weg invloed op de geluidreducerende werking van wegdekken.

Verkeersmaatregelen

Snelheidsverlaging heeft een direct effect op de geluidemissie van wegverkeer. Een groene golf kan daarnaast voorkomen dat er veel afremmend en optrekkend verkeer ontstaat. De verkeerssamenstelling is ook van belang aangezien een vrachtwagen ongeveer evenveel geluidenergie produceert als tien personenwagens. Een nachtblokkade voor vrachtverkeer kan in een stad de geluidhinder dus sterk doen afnemen. Daarnaast kan voor bepaalde situaties gekozen worden het verkeer om te leiden naar wegen die verder verwijderd zijn van de bebouwde kom, zoals ringwegen.

Effect maatregelen op de geluidbelasting

Verschillende maatregelen hebben verschillende potentie tot het reduceren van geluid. Met geluidschermen kan, afhankelijk van o.a. de afstand van de woning tot de weg, een geluidreductie van ten minste 10 dB(A) bereikt worden. Nadeel van geluidschermen is dat ze het uitzicht kunnen belemmeren en soms als "lelijk" worden ervaren.

De vastgestelde wegdekcorrecties van stille wegdekken tonen geluidreducties van rond de 6 dB aan bij voertuigsnelheden van 80 km/h. Voordeel van geluidarme wegdekken boven schermen is dat het een bronmaatregel is, waardoor het geluid aan beide zijden van de weg afneemt.

Voor stillere banden, eveneens een bronmaatregel, wordt geschat dat in potentie de geluidemissie met 3 dB kan worden verlaagd.

Onderzoeksstudies laten zien dat door toepassing van bronmaatregelen zowel het aantal (ernstig) gehinderden, als het percentage geluidbelast oppervlak (met meer dan 50 dB(A) fors teruggebracht kan worden.

De vastgestelde wegdekcorrecties van stille wegdekken tonen geluidreducties van rond de 6 dB aan bij voertuigsnelheden van 80 km/h. Voordeel van geluidarme wegdekken boven schermen is dat het een bronmaatregel is, waardoor het geluid aan beide zijden van de weg afneemt.
Voor stillere banden, eveneens een bronmaatregel, wordt geschat dat in potentie de geluidemissie met 3 dB kan worden verlaagd.

Onderzoeksstudies laten zien dat door toepassing van bronmaatregelen zowel het aantal (ernstig) gehinderden, als het percentage geluidbelast oppervlak (met meer dan 50 dB(A) fors teruggebracht kan worden.

meer informatie: Stiller Verkeer