3 november 2006

Rapport Bouwkennis: Rol in bouwproces verandert

Op verschillende niveaus wordt in de bouw de toenemende concurrentie ervaren en dus de noodzaak om sneller in te spelen op een steeds veranderende markt. Het besef dringt dan ook door dat er meer samengewerkt moet worden. Als opdrachtgevers, ontwerpers, adviseurs, installateurs en bouwers nauwer samenwerken kunnen kwalitatief hoogwaardiger gebouwen worden gerealiseerd die bovendien beter aansluiten bij de steeds hogere wensen van de eindgebruiker.

Integraal ontwerpen lijkt hierin een grote toekomst te hebben. Uit het Bouwkennis Jaarrapport 2006 blijkt dat een groot aantal partijen binnen de bouw aangeeft dat hun rol binnen het bouwproces daadwerkelijk veranderd is. Ook voor de toekomst worden veranderingen verwacht. Onder hoofdaannemers B&U is maar liefst 81% deze mening toegedaan. Zij verwachten vooral een grotere rol te krijgen binnen het bouwproces.

Integraal ontwerpen leidt tot meer synergie tussen de betrokken partijen. De verregaande scheiding tussen de verschillende partijen, kenmerkend voor de traditionele bouwsector, moet plaatsmaken voor een uitwisseling van kennis en ervaringen. Hierdoor kunnen nieuwe inzichten en deskundigheid worden gegenereerd. De partijen leren door integraal ontwerpen meer te denken vanuit gemeenschappelijke doelstellingen en ambities, waardoor voor de klant het beste resultaat wordt behaald.

Van laagste prijs naar prijs/kwaliteitsverhouding
Deze manier van werken vergt wel een andere houding van de opdrachtgever ten opzichte van het bouwproces. De focus op laagste prijs moet plaatsmaken voor beste prijs/kwaliteitsverhouding. Uiteraard heeft deze ontwikkeling ook invloed op de rol van de andere marktpartijen in het bouwproces. Hieronder wordt verder ingegaan op de mate en de wijze van verandering die marktpartijen in de praktijk ervaren en wat men voor de toekomst verwacht.

Stilstand of vooruitgang
Op de vraag of men van mening is dat de rol van het eigen bedrijf in het bouwproces de laatste jaren is veranderd, geeft gemiddeld 64% van de respondenten aan dat dit het geval is. Vorig jaar was dit nog 59%. Van de hoofdaannemers B&U geeft zelfs 85% aan dit het geval is en bij de architecten is dit 71%. Alleen bij de klusbedrijven is de groep die aangeeft dat er niets is gewijzigd aan hun rol in het bouwproces, groter dan de groep die zegt dat dat wel zo is.

Van de respondenten die aangeven dat hun rol in het bouwproces is veranderd, is 65% van mening dat er steeds meer eisen worden gesteld en dat er meer van hen wordt verwacht. Daarnaast geeft de helft aan dat men meer verantwoordelijkheid in het bouwproces krijgt en 40% geeft aan dat de adviserende rol van de aannemer is toegenomen. Verder stelt 38% dat zij eerder bij het bouwproces worden betrokken. Deze laatste ontwikkeling duidt erop dat het integraal ontwerpen inderdaad is toegenomen.

Als er per marktpartij wordt gekeken naar de manier waarop hun rol in het bouwproces is veranderd, is te zien dat vooral de architect, de hoofdaannemer B&U en het klusbedrijf ervaren dat er steeds meer eisen worden gesteld (allen 74%). Sowieso is het stellen van hogere eisen een belangrijke ontwikkeling in het bouwproces, want bij alle marktpartijen geeft meer dan de helft van de respondenten aan hiermee te maken te hebben. Deze hogere eisen kunnen tot uiting komen in een toename van het aantal wetten en regels waarmee men te maken krijgt, maar ook bijvoorbeeld in een groter eisenpakket van de eindgebruiker. Verder geeft van de hoofdaannemers 72% aan meer verantwoordelijkheid te hebben gekregen in het bouwproces. Een kwart van de advies- en bouwmanagementbureaus stelt dat de adviserende rol van de aannemer is toegenomen.

Vooral architecten en adviesbureaus geven aan dat er ook andere wijzen zijn waarop hun rol in het bouwproces is veranderd, respectievelijk 21% en 14%. Bij architecten komen twee belangrijke enigszins tegengestelde ontwikkelingen naar voren. Aan de ene kant geven ze aan dat de coördinerende rol van de architect steeds meer wordt overgenomen door bouwmanagementbureaus en is beperkt tot het leveren van (schetsen van) ontwerpen. Aan de andere kant wordt vaak gezegd dat de adviserende rol van de architect, bijvoorbeeld bij ketenintegratie, steeds verder toeneemt.

Bij de advies- en bouwmanagementbureaus zijn de genoemde ontwikkelingen een stuk meer divers. Ze geven onder andere aan dat er steeds meer ruimte is voor innovatie. Daarnaast krijgen zij ook vaker een katalyserende of communicatieve rol, bijvoorbeeld bij con flicten tussen klant en bouwer. Ook geven zij aan steeds meer verantwoordelijkheid te krijgen, waardoor zij zelf meer risico’s lopen.

Verwachting verandering rol voor de toekomst
Gemiddeld verwacht ruim de helft (56%) van de respondenten dat hun rol in de toekomst zal veranderen. Onder hoofdaannemers B&U is maar liefst 81% deze mening toegedaan. Van de klusbedrijven daarentegen denkt slechts 27% dat hun rol zal veranderen en een meerderheid (59%) dat hun rol gelijk zal blijven.

Vrijwel alle marktpartijen verwachten de komende jaren een toenemende verantwoordelijkheid in het bouwproces. Bij de hoofdaannemer en de ontwikkelaar is het percentage respondenten dat dit verwacht het grootst met respectievelijk 83% en 81%. Met name het klusbedrijf verwacht een toename van de eisen van de particulieren. Onder hen is ook de grootste groep die aangeeft dat er over het algemeen meer verwacht zal worden van de bouw. Het is vooral de installateur die een verdere afscheiding tussen bouw- en installatiemarkt verwacht. Van de hoofdaannemers verwacht driekwart een toename van de adviserende rol van zijn bedrijf.

Bouwkennis Jaarrapport
Heeft u het Bouwkennis Jaarrapport van 2006 al besteld? Het Jaarrapport geeft een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar en de verwachtingen voor de komende jaren in de bouw-, vastgoed- en installatiesector.
Wilt u meer informatie over de inhoud van dit rapport dan kunt u contact opnemen met

Marpessa Sevenhuijsen
(sevenhuijsen@bouwkennis.nl of T 010-2066996).

Wilt u het rapport bestellen, klik dan hier.

Bouwkennis is uitgever van marktinformatie over de bouw-, vastgoed- en installatiesector. De producten van Bouwkennis ondersteunen managers bij het bepalen en invullen van het beleid. Voor meer informatie over Bouwkennis of om u in te schrijven voor de tweewekelijkse digitale nieuwsbrief, kijk op www.bouwkennis.nl.