11 december 2006

Promovendus concludeert: gedrag bewoner van grote invloed op gezondheid
Morgen gezond weer op of ziek van je eigen huis?

Het grootste deel van hun tijd zijn de meeste mensen thuis en bijna veertig procent van een mensenleven wordt in de slaapkamer doorgebracht. Daardoor riskeren bewoners langdurige blootstelling aan vervuilde binnenlucht, geluidshinder en ongevalrisico, comfortproblemen en gebrek aan privacy.

Voor zijn promotie op 7 december 2006 heeft Evert Hasselaar zich verdiept in het onderwerp 'gezondheidsrisico binnenshuis'.

Doel was de relatie tussen woning, bewoning en gezondheid beter te begrijpen en instrumenten te ontwikkelen die gezond wonen bevorderen en bij woningbeheer en renovatie kunnen worden ingezet. Hasselaar ging de uitdaging aan om juist die omstandigheden herkennen die gezondheidsrisico veroorzaken.

Huis vol gevaar
Hasselaar stelt: Mensen kunnen ziek worden van hun woning. Ze koken, douchen, doen de was en klussen heel wat af. Hoe meer bewoners, hoe meer vuil en vocht er wordt geproduceerd en hoe meer het binnenmilieu wordt belast met huisstofmijt en schimmel. Veel bewoners slapen 's winters zonder te ventileren en zij stellen zich zo ongemerkt bloot aan vervuilde lucht. Het matras is een ideale plek voor de huisstofmijt en daardoor ook een oorzaak van luchtwegirritaties.

Blootstelling aan gevaarlijke stoffen is bijna niet te vermijden. Ongevalrisico van vallen, stoten en snijden wordt beïnvloed door het ontwerp en de inrichting van de woning. De mogelijkheid tot zelfredzaam wonen voor ouderen hangt samen met afmetingen, toegankelijkheid en toezicht.

Risico's door bewonersgedrag
De blootstelling aan gezondheidsrisico's hangt ook voor een groot deel van de bewoners af. " Voldoende ventileren en regelmatig schoonmaken vermindert het risico van ongezonde lucht al aanzienlijk' , stelt Hasselaar. " Maar veel bewoners zijn zich niet bewust van de gezondheidsaspecten van de woning, of kiezen voor comfort in plaats van voor gezond wonen. Vaak is de ventilatie te weinig
vanwege tocht, omdat er dan lawaai van buiten binnendringt of omdat het kouder wordt. De natte douche droogstrippen kost teveel moeite, en dat zorgt weer voor vochtproblemen en schimmelvorming. Alleen als de badkamer tot aan het plafond is betegeld, kan die schimmel eenvoudig worden verwijderd.

Verhoogd risico door technische kenmerken
Woningen zitten vol kenmerken die gezondheidsrisico veroorzaken. Vochtproblemen komen nog veel voor en zorgen voor een hogere concentratie van huisstofmijtallergeen, schimmels en bacteriën. Slechte binnenlucht wordt ook door slechte kwaliteit en gebrek aan onderhoud van ventilatiesystemen veroorzaakt. Helaas blijven woningcorporaties terughoudend met gezondheidstoetsing van woningen.

Met huurders over gezondheidsrisico's praten is lastig en kan vergaande kostenconsequenties hebben. Toch blijft communicatie tussen huurders en verhuurders over kwaliteit de basis voor verbeteracties.

Indicatoren en instrumenten
In het kader van zijn promotieonderzoek heeft Hasselaar meegewerkt aan het ontwikkelen van verschillende instrumenten voor het beoordelen van gezond wonen. Een daarvan is de Toetslijst Gezond en Veilig Wonen voor individuele bewoners, om zelf kritisch naar de woning en het woongedrag te kijken www.toetslijstgezondwonen.nl uitgave Woonbond en SBR).

Het binnenklimaat per kamer wordt apart beoordeeld en de slaapkamer krijgt veel aandacht.

Literatuur:
Evert Hasselaart, 2006, Health performance of housing. Indicators and tools. ISBN 1-58603-689-0

meer info: www.toetslijstgezondwonen.nl