Waarom wordt er ondergronds gebouwd ?

Bij complexe inrichtingsvraagstukken worden steeds vaker ondergrondse en multifunctionele oplossingen aangedragen als alternatief voor de traditionele scheioding van functies en de tweedimensionale toedeling van ruimte. Internationaal blijven we achter.

Vergelijken we de bevolkingsdichtheid van Nederland (449 mensen per vierkante kilometer) met die van de Verenigde Staten (28 inwoners per km²⁾ dan lijkt de bevolkingsdruk niet de enige reden te zijn om ondergronds te gaan. Want zijn de VS toonaangevend op het gebied van ondergrondse ruimtebenutting. Hoe kan dat ?

Ruimte te over en toch ondergronds ?

Ondergronds bouwen wordt in het buitenland, net als in Nederland vooral in stadscentra toegepast. Opvallend is dat ruimtegebrek geen overheersende rol speelt bij het ondergronds gaan. Vaak zijn het economische redenen en/of fysieke omstandigheden. Extreme weersomstandigheden maken ondergronds bouwen noodzakelijk om de stedelijke economie in alle jaargetijden te laten functioneren. Vaak zijn het de private partijen die de impuls geven om ondergondse voorzieningen te realiseren vanwege de positieve invloed op de economische activiteiten of de waarde van het onroerend goed..

Uit de USA reis 1998 blijkt een diversiteit van redenen. Soms geeft het klimaat aanleiding (Montreal, Minneapolis). Soms is het uit oogpunt van kwaliteit omdat de stad veel wil bieden op een daarvoor te klein oppervlak. Maar ook prestige speelt soms een rol, zoals in Washington .
In Kansas City wordt gebruik gemaakt van de natuurlijke omstandigheden (limestoneberg).

Waarom in Nederland ? Kwaliteit

In Nederland is een belangrijke drijfveer de leefbaarheid en duurzaamheid. Ruimtelijke kwaliteit zou in Nederland eigenlijk een nog belangrijker reden moeten zijn. De Koopgoot in Rotterdam maakt het centrum aantrekkelijker en goed bereikbaar en draagt daarmee bij aan de kwaliteit van de stad.

Soms zijn, net als in Kansas City, de omstandigheden aanleiding om ondergronds te willen. De mergelgroeve in Valkenburg was aanleiding om een prijsvraag Atlantis 2000 uit te schrijven voor een nieuwe inrichting van het centrum van Valkenburg.

Europese uitdaging

De eenwording van Europa krijgt steeds meer gestalte. Er ontstaan grote stedelijke concentraties met financieel-economische en culturele functies. De kwaliteit van die functies bepalen steeds meer de positie van steden. Goede bereikbaarheid en hoge kwaliteit van de stedelijke centra zullen daarbij een voorname rol spelen. Het optimaal gebruik maken van de derde dimensie kan belangrijk bijdragen aan deze ontwerpopgave.